Afet Terörü

               Van  depremi.  Yine ölüm,  yine yıkım.  Peru’da bile  6,9 şiddetindeki depremde değil can kaybı bina dahi yıkılmazken, Afet ve Acil Durum Başkanlığı kayıtlarına göre  6,7 şiddetindeki Van depreminde bu kadar kayıp yaşanmasının sebebi nedir? Yaşanan bunca ölüm ve yıkıma rağmen  sebepler aynı ; plansız yerleşim,  zemin bozukluğu, binalarda  kullanılan  malzemelerin yetersizliği, beton kalitesi , yapım hatası... 

               Her depremden sonra  olduğu gibi,  yetkililer ülkemizdeki Van depreminden sonrada da yapı stoklarının afete uygun hale getirileceğini söylüyorlar. Hadi işe başlayalım. Eski adıyla Bayındırlık ve İskan yeni adıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Kızılay’daki merkez binasının en üst katı,  kaçak mı değil mi? 

               Tıpkı İstanbul Büyükşehir belediye Başkanı Sayın Kadir TOPBAŞ’ın 2009’ da yaşanan   sel felaketinden sonra “ dere yatakları imara aykırı yapılardan temizlenecek ” ifadelerinde olduğu gibi. Sayın Başkan;  Çırpıcı, Ayamama, Alibeyköy dereleri başta olmak üzere, afete maruz kararı alınarak İstanbul’un 68 dersinden hangisi ıslah edilmiştir?    

                Zira; dere yatakları ıslah edilmeden önce taşkın risk haritaları çıkarılır. Daha sonra    7269 Sayılı Afet Kanununun 2 ve 3. Maddelerine göre Bakanlar Kurulunca “ afete maruz kararı alınarak  ”  dere yatakları imara ve afete aykırı yapılardan temizlendikten sonra ıslah işlemleri yapılır. Afete maruz kararı alınmadan yapılacak her türlü harcama ve işlemler,   israf ve  boşa kürek çekmekten öte değildir. 

                Afete maruz kararı alınan bölgedeki yapıların tamamı yıkılarak, bina sahipleri başka  bölgelere  nakledilir. Ancak; 28.06.2005 tarih ve 9109 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile afete maruz bölge ilan edilen, Avcılar İlçesi Ambarlı Mahallesi’nde bulunan   496 konuttan halen milletvekili olan Sayın  Mehmet MÜEZZİNOĞLU’nun villası dahil kaç tanesi yıkıldı. Yoksa alınan afete maruz kararına rağmen, binaların yıkımından vaz mı geçildi? Afete maruz kararları alınmasına rağmen İzmir Kadifekale başta olmak üzere  bir çok yerde yıkılması gereken yapıların  hala yıkılmaması akıllara şu soruyu getiriyor: Bu binaların yıkılması için yeni afetlerin olup, daha fazla insanın ölmesi mi bekleniyor.  

                 Afetle mücadele uzun yıllara yayılabilecek bir iştir. Bir çığ  tehlikesinin algılanması yıllarca süren gözlemler gerektirebilir. Afetle mücadele süreklilik ister, her afeti ayrı bir isim koordine etmez. Bu psikolojiyi defalarca yaşamış AKUT gibi,  deneyimli  ekiplerle yürütülür.   

                 Mühendislik Biliminin “ Standartlara göre dolgu malzemesi herhangi bir taşıyıcı zemin grubuna girmemektedir. Bu nedenle  temel zemini olarak değerlendirilemez. Yapı yükleri mutlaka ana kayaya aktarılmalıdır ” ifadelerine rağmen dolgu zemine bina yapmaktan çekinmeyen  Çevre ve Şehircilik Bakanı Sayın Erdoğan BAYRAKTAR  anlayışıyla Türkiye’nin afet problemi çözülemez. Zira zemin için alınan jeolojik ve jeoteknik raporlar prosedür gereği  tamamlanır, fakat bu raporlarda belirtilen önlemlerin uygulanıp uygulanmadığını denetleyen bir mekanizma     olmadığı için, bu anlayış yapı kararını zeminin altına değil, üstüne bakarak  verir. 

                 Sonuç olarak;   deprem, sel, çığ, yangın gibi  afetlerin  olabileceği bir coğrafyada  bulunan ülkemizde  yerleşimi, yapılacak “ AFET RİSK HARİTASI ” na  göre planlamadığımız sürece afet terörünü önleyemeyiz. Aksi takdirde, her şehit cenazesinden sonra terörün nasıl bitirileceğini konuştuğumuz gibi,  yıkım ve ölümle sonuçlanan her afetten sonra da afetin nasıl bitirileceğini  konuşuuur gideriz.      

                Saygılarımla. 

                     Ali Zafer TOPŞİR