Suriye’ye Eyalet yönetimi lazım

Şimdiden tutturmuşlar Suriyenin yeni yönetime üniter devlet, ulusalcı devlet, laiklik kavramıyla yol gösteriyorlar.
Bu üç kavram da sabıkalı/sakıncalı bence.
Üniter devlet merkeziyetçidir, her şey başkentin onayını aldıktan sonra hayata geçmiş olur, bu yönetim tarzı halka üstten bakar, memuru bile havalıdır, ademi merkeziyetçi özellikten yoksundur, halka olan güveninde sıkıntı var. Türkiyenin durumu ortada hala 81 il Ankaradan idare ediliyor iyi idare ediliyor mu? bence Eyalet sistemi olsaydı daha iyi idare edilirdi. En azında bir nevi layüsel durumda olan valiler ve kaymakamlardan kurtulmuş olurduk, Eyalet valisi seçimle iş başına geldiği için halka karşı bir sorumluluk hissederdi.
Ulusalcı devlet gelince, ne yazık başladığı günden beri tek ırk üzerinde şekillenmeye çalışır, birçok etnik unsuru görmezden gelir, daima kendine bir korku, kaygı oluşturarak durumdan vazife çıkarır, haklar arasında sıkıntı oluşturur. Mesela Türkiyedeki ulusalcı devlet anlayışı böyle oluştu, az kalsın devlet dağılıyordu ki Ak Partinin iktidara gelmesiyle hayata bir az nefes verildi, yasalar bir derece esnekleşti vatandaşlar kısmen huzur buldu, ama sıkıntıları devam ediyor.
Laiklik, dünya sisteminde var olan mevcut laiklik sadece İslam dinine karşı bir kalkan olarak kullanılıyor. İslamın insanlığı kurtarıcı özelliğinin hayata yansımasına müsaade etmiyor.
Mesela insanlığın muzdarip olduğu Faiz, Kumar, Zina ve İçkiyi yasaklayamıyorsunuz, çünkü İslami değerlere referans gidince birileri laikliğe aykırıdır diyebiliyor. Daha nice sıkıntıları var tabi.
Sakın ola ırkçılık yapmayın ve özellikle Kürt vatandaşlarınızla ülke bütünlüğü içinde anlaşın, unutmayın İslamın yönetim müktesebatında huzur verici yönetim şekli mevcuttur.
Eyalet yönetiminde Savunma, Eğitim, Sağlık, Adalet merkezden olmak üzere nitelikli bir başkanlık sistemiyle Suriye ilahi öğretinin gölgesinde çok mutedil bir tarzda yönetilebilir.
Ömer bin Abdulazizin hilafet tarzını aklınızda canlandırın, 2,5 yılda zekat alacak insan bulunamıyordu. Salahaddini Eyyubi bakış açısıyla farklı dinlere mensup insanlar gayet barış içinde yaşayabilirler. Yönetim açısından inançların yaşama imkanını garanti eden İslam dinidir, laiklik değildir.
Tutturmuşlar eyalet sistemi gelirse ülke bölünür, bu kocaman bir yalandır, ama siz kendinize güvenmeyip “Paris özerklik şartı” ile eyalet oluşturursanız, gün gelir o eyalet referanduma gider ve bağımsızlığını isteyebilir.  Onun için kendinize has bir yönetim tarzı geliştirin referandum oyunlarıyla ayrılma ruhsatı veren yasalarınız olmasın.
Bu durumda hem inanç açısından insanlar kendini güvende hisseder, hem halk olarak kökeni farklı olan kimseler huzur içinde yaşar.
Mesela siz PYD/YPG yönetimindeki Kürtçe eğitimi yasaklayıp Arapça dili ile eğitim öğretim yapsanız, bunu Kürtler içine sindirmez, ama iki dilli eğitim yapıp Eyalet marifetiyle  onlara nefes aldırsanız kısa zamanda PYD/YPG ortadan kaybolacaktır, çünkü onlar Allah ile barışık olamayan, seküler,  Apoist bir talim Kürt çocuklarına veriyorlar ve Kürtlerin kahır ekseriyeti belki de %90ı böyle bir yönetimden memnun değiller.
Bir de Mürşit lakaplı Haznevi ailesinde bir sarıklı çıkmış PYDnin Kürtlere yaptığı zulme karşı çıkacağına Ahmet Eşaaraya eleştiri getirmesi hayra alamet değildir. Bu insan iki kelimesinden biri “sayın general” deyip YPG komutanının Kürtlere sevdirmeye çalışıyor, ben bundan kaygı duyuyorum, ama Kürt halkının talim terbiyelerini anadilleriyle yapmalarını da savunuyorum. Bu Allahın verdiği bir haktır.
İki dilli eğitim yapmak o kadar zor değildir, bakın her Kürt en az iki dili biliyor.
Arap dünyasında yaşayan Kürtçe Arapça,
İranda Kütçe Farsça ,
Türkiyede Kütçe Türkçe…
Demek ki zor bir şey değildir iki dil bilmek.
Başka bir ifadeyle ne edip edin Suriyede yaşayan Kürt vatandaşlarınızla barışık yaşayın, aksi takdirde ülkenizde daima kavga ve kargaşa devam eder, gereksiz iç meselelerinden dolayı ülkenize hizmet etmeye, uluslar arası arenada varlığınızı hissetmenize zamanız kalmıyor.
Onun için Türkiyenin tecrübelerinden yararlanın.
Kısacası Üniter devler, Ulusal devlet, Laik devlet, Irkçı devlet insanlığın başına beladır.
Benden söylemesi
Eyüphan Kaya