AJANLAR VE MUHBİRLER AĞI

Nurullah AYDIN

28 Aralık 2012-ANKARA

İstihbarat devletin kılcal damarlarıdır.

Güçlü devlet; güçlü ekonomi ve güçlü istihbarat örgüt ve ağı ile vardır.

Türkiye; Batılı doğulu güneyli, kuzeyli ajanlar yanında içerde ideolojik ayrıklaşmış ajan ve muhbir ağı ile içiçedir.

Türkiye'de insanlar; artık yeni meslekleri ve mensuplarını konuşuyor.

Gözde meslekler; muhabir/gazeteci, ajan, muhbir, ispiyoncu, haber elemanlığıdır.

Örtülü kimlik ise; muhabir, uzman, danışman, akademisyenliktir.

Merak; insanın izdüşümüdür. Uygarlık, bilim; merakla gelişmektedir. Meraklı insanlar çoktur. Meraksız insan, duyarsız insandır. Duyarsız insanın ise yaratıcı zekasını kullanması söz konusu olamaz.

Merak; nerede, nasıl, ne şekilde, ne amaçla kullanılır, ona bakmak gerekir.

Yönetenler de; meraklı insanlardan özel yararlanır. Muhalifleri etkisizleştirmek amacıyla kurulan muhbir ağı, devlet kurumlarıyla ilişkili veya bağımsızdır.

Diktatörlüğe giden yol da muhbir ağı olur. Demokrasilerde olur mu? Olur, örnekleri çoktur.

Muhbir nedir? Nasıl olunur?

İstihbarat teşkilatına ya da Emniyet bir çıkar karşılığı bilgi sağlayan, bunun sonucunda da o teşkilatın koruması altında olan kişiye muhbir ya da haber elemanı deniyor.

Muhbirler; yasadışı terör örgütleri ya da organize suç şebekeleri içinden seçiliyor. Emniyet'te bu konu yerel birimlerin tavsiyesi ve güvenlik kleransı ile üst makamların onayı ile aktive olur. Bu adımlar da, İstihbarat Hizmetleri Yönetmeliği paralelinde yürütülür.

Muhbirler nasıl ayarlanır? Her oluşum içinde kaç muhbir olabilir?

Sorgu uzmanları, istihbarat elemanları ve sivil ekiplerin tavsiyeleri ile ilgili kişiye bu teklif yapılır. Karşılığında sadece para değil, iyiniyetli, yasa ihlal etmeden, yoruma açık durumlarda adli yardımda da bulunulabileceği hissettirilir.

Yasal mıdır?

Muhbir çalıştırma esasları, Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu'nda mevcut. Bunun dışında MİT kanunu ve Kaçakçılığın Men ve Takibi'ne Dair Kanun'da da ajanlık kurumu düzenleniyor.

Bilgi dağılımlarının kime nasıl gönderileceğine nasıl karar verilir? Muhbirlerin çalıştığı istihbaratçılar kime bağlıdır?

Güvenliği ilgilendiren, ayrıca da ideolojik temelde hassas konularda muhbirlerin nerede olursa olsun verdiği tüm bilgiler öncelikle MİT veya Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığı'na gelir.

Muhbirlerden gelen bilgilere her zaman itibar edilir mi? Bilgi nasıl teyit edilir?

Bilginin doğruluğu çeşitli kanallardan kontrol edilerek süzülür. Ankara'da istihbarat kıymetlendirme ve analiz biriminde son halini alır. Güvenilirliği diğer muhbirlerden gelen ve mevcut istihbarat bilgilerinin karşılaştırılması ise anlaşılır.

Muhbirin ihbarı ile hemen işlem yapılabilir mi?

İstihbarat kurumunun bu istihbarat havuzunda boğulma durumu vardır. Bunun yanında gelen bilgi de gözden kaçırılmış ya da dikkate alınmamış olabilir. Bir de bu ihbarlara bakılsa da, destekleyici diğer yan bilgiler olmadığı için sonu hüsranla bitebilir.

Her kurumda muhbirlik ağı genişliyor. Kamu kurumlarında, özel şirketlerde, eğitim camiasında da güvenlik kamerası kurularak muhbir görevlendirilmiştir. Yetkililerle görevlilerle karşılıklı iletişim bilgileri paylaşımı sağlanmaktadır.

Muhbirlik, bir iş alanıdır. Ancak bunu yapacak gönüllüler de çoktur.

Kanun gereği yabancı ajanlar, kamu görevlisi olarak alındı. Her ilde irtibat büroları var.

Türkiye; telefonu dinlenen, çıkarı için bazılarının muhbir olabileceği bir ülkedir.

Ajanlarıyla, muhbirleriyle yaşam, korku ve endişe ile içiçedir.